6 εντάλματα σύλληψης, ανάμεσα στους συλληφθέντες ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, 3 διαιτητές, 1 αρχιδιαιτητής κι ένας επιχειρηματίας-πρώην αθλητής. Περίπου 50 αγώνες στο μικροσκόπιο των αρχών, από σχολικά πρωταθλήματα μέχρι την πρώτη κατηγορία. Κι ένας αριθμός που σφήνωσε στο μυαλό όλων μας: πάνω από 800.000 ευρώ σε μετρητά, σε σπίτι διαιτητή στην επαρχία.
Να πω πρώτα τι δεν θα κάνω. Δεν θα βγάλω κανέναν ένοχο. Υπάρχει τεκμήριο αθωότητας, το σέβομαι και θα το υπερασπιστώ ακόμα κι απέναντι σε όσους δεν συμπαθώ. Μόνο που το τεκμήριο αθωότητας είναι κανόνας για τα δικαστήρια, όχι για τη λογική. Κι η λογική, όταν κοιτάζει εκείνο το ποσό, δεν βρίσκει πού να κρυφτεί.
Η μόνη υπόσχεση του αθλητισμού
Τι πουλάει, τελικά, το μπάσκετ; Όχι τα τρίποντα, ούτε τα καρφώματα. Πουλάει μία και μοναδική υπόσχεση, ότι μέχρι να χτυπήσει η τελευταία κόρνα, δεν ξέρει κανείς πώς θα τελειώσει. Αυτό είναι όλο. Οι χορηγοί, τα κανάλια, τα γήπεδα με το γυάλινο πάτωμα, όλα στέκονται πάνω σ’ αυτή την υπόσχεση, όπως ένα σπίτι πάνω στα θεμέλιά του.
Όταν το αποτέλεσμα έχει κλειστεί πριν από τη σέντρα, ο πίνακας αποτελεσμάτων παύει να είναι όργανο μέτρησης και γίνεται αφίσα ψέματος. Και το κοινό, που πληρώνει εισιτήριο, συνδρομή, φανέλα και συναίσθημα, μετατρέπεται σε κομπάρσο σε παράσταση που άλλοι έχουν ήδη σκηνοθετήσει. Γι’ αυτό το στήσιμο δεν είναι ένα παράπτωμα ανάμεσα σε άλλα. Είναι η μόνη αμαρτία που δεν συγχωρείται, γιατί σκοτώνει το ίδιο το παιχνίδι.
Κι αν αποδειχθεί
Και τώρα η πρώτη μου θέση, χωρίς περιστροφές. Αν αποδειχθεί εμπλοκή ομάδας σε στημένους αγώνες, η ομάδα αυτή πρέπει να πέσει στις ερασιτεχνικές κατηγορίες. Είτε λέγεται Ολυμπιακός, είτε Παναθηναϊκός, είτε Προμηθέας, είτε Περιστέρι. Όχι «πρόστιμο και προσοχή την άλλη φορά». Όχι αφαίρεση 3 βαθμών, που θα ήταν σαν να πιάνεις έναν κλέφτη και να του επιστρέφεις το πορτοφόλι. Κάτω.
Η δεύτερη θέση είναι παρακλάδι της πρώτης, αν η ομάδα αυτή κατέκτησε τίτλους μέσα στη σεζόν της εμπλοκής, οι τίτλοι αφαιρούνται. Ένα κύπελλο που κερδήθηκε με νοθευμένο παιχνίδι δεν είναι κύπελλο. Είναι πειστήριο. Η Ιταλία, το 2006, έστειλε τη Γιουβέντους στη δεύτερη κατηγορία και της πήρε τίτλους. Το ποδόσφαιρο επέζησε. Επέζησε μάλιστα καλύτερα απ’ ό,τι θα επιζούσε κρατώντας ένα ψέμα στη βιτρίνα.
Και, επειδή πάντα κάποιος θα ρωτήσει, το λέω ως Παναθηναϊκός, αν το όνομα που θα βγει είναι το δικό μας, κάτω κι εμείς. Δεν θα στήσω απολογία, δεν θα ψάξω ελαφρυντικά. Εγώ μεγάλωσα με μια νύχτα στη Μπολόνια, με έναν πιτσιρικά με σπασμένη μύτη κι ένα σκριν μακριά από την μπάλα. Αν μια κούπα δεν κερδίζεται έτσι, δεν τη θέλω.
Οι θεωρίες δεν είναι αποδείξεις
Βαλκάνια είμαστε, Μεσόγειος είμαστε. Σ’ αυτή τη γωνιά του κόσμου κάθε ήττα έχει δύο εξηγήσεις, την απλή και τη συνωμοτική, και συνήθως προτιμάται η δεύτερη, γιατί είναι πιο ζεστή. Κάθε καφενείο έχει τον θεωρητικό του, κάθε εξέδρα τον προφήτη της, κάθε κοινωνικό δίκτυο τον ντετέκτιβ του. Και πολλά γράφονται ήδη αυτές τις ώρες, με ονόματα, με ματς, με «ξέρω εγώ». Το έχουμε ξαναδεί να συμβαίνει.
Μια θεωρία δεν είναι απόδειξη. Ίσχυε πριν από μια βδομάδα, ισχύει και τώρα που η υπόθεση έγινε πραγματική. Ο μέσος πολίτης μπορεί να λέει δημοσίως ό,τι θέλει. Ο μέσος παράγοντας, όχι. Ο παράγοντας που βγαίνει να υπαινιχθεί, να αφήσει μισές κουβέντες και να «ρίξει» ένα όνομα, δεν εκφράζει άποψη. Ρίχνει λάδι σε φωτιά που άλλοι έχουν χρέος να σβήσουν. Όποιος έχει στοιχεία, πηγαίνει στον εισαγγελέα. Όποιος δεν έχει, σωπαίνει. Εύγλωττο, ελπίζω.
Να κλείσει το μαγαζί, έστω για λίγο
Το πρωτάθλημα της Basket League, τουλάχιστον για φέτος, πρέπει να ακυρωθεί. Ξέρω πώς ακούγεται. Ακούγεται σαν να ζητάω να σβήσουμε τα φώτα επειδή είδαμε έναν ποντικό. Αλλά πώς ακριβώς συνεχίζεις ένα πρωτάθλημα όταν ο πρόεδρος του φορέα που έχει την ευθύνη της διαιτησίας είναι κατηγορούμενος για στημένους αγώνες και γύρω στα πενήντα ματς ελέγχονται; Ποιος θα σφυρίξει το επόμενο ντέρμπι και ποιος θα τον πιστέψει;
Αν η ακύρωση θεωρείται υπερβολή, υπάρχει η αναβολή, μέχρι να βγει μια πρώτη δικαστική άκρη. Κι αν ούτε αυτό χωράει στο μυαλό των ισχυρών, τότε τουλάχιστον να αντικατασταθεί η κεφαλή της Ομοσπονδίας. Αυτό είναι το ελάχιστο. Κάτω από αυτό, δεν είναι διοίκηση. Είναι κοροϊδία.
Το ελληνικό πρωτάθλημα μπορεί να περιμένει. Η αξιοπιστία του, όχι.
Οι πραγματικά χαμένοι δεν έχουν αστέρια στη φανέλα
Αν κάποιοι θεωρούν ότι ο βασικός «αδικημένος» αυτής της ιστορίας είναι ο Ολυμπιακός ή ο Παναθηναϊκός, βουλιάζουν ήδη στη μυωπική αυτοαναφορικότητα που, έτσι κι αλλιώς, χαρακτηρίζει το μπάσκετ των αιωνίων. Τα μεγάλα θύματα είναι ο Άρης, ο ΠΑΟΚ, η ΑΕΚ, ο Ηρακλής, ο Πανιώνιος, το Περιστέρι, το Μαρούσι κι όσες άλλες ομάδες, με ελάχιστη οικονομική ισχύ μπροστά στους δύο γίγαντες, έγιναν πιόνι σε ξένη μπίζνα. Ένας μεγάλος σύλλογος χάνει ένα ματς και το σβήνει με το επόμενο ρόστερ. Μια μικρή ΚΑΕ χάνει χορηγό, χάνει παίκτες, χάνει τη χρονιά.
Δείτε και τη χρονολογική σειρά. Ο Άρης ανακοίνωνε το 2024 ότι αποσύρει τη στήριξή του από τον πρόεδρο και τη διοίκηση της Ομοσπονδίας και ζητούσε από τον ΕΣΑΚΕ και τις ομάδες λύση για τη διαιτησία. Η αρχή της σημερινής έρευνας, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ήταν καταγγελία της ΚΑΕ Αμαρουσίου τον Απρίλιο, που όπως γράφτηκε έφτασε μέχρι το πρωθυπουργικό γραφείο. Στις καταγγελίες είχε απαντήσει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας μιλώντας για «κακόγουστα σκετσάκια». Τα σκετσάκια κατέληξαν σε έξι εντάλματα. Ο χρόνος έχει παράξενο χιούμορ. Θα δείξει η Δικαιοσύνη ποιος γελάει τελευταίος.
Παρένθεση για τον κόσμο μου
Θα ακούσω, το ξέρω, τα γνωστά «Να που βρήκε δίκιο ο Παναθηναϊκός». Όχι. Ο κόσμος φώναζε εδώ και καιρό για διαιτησίες και τον έβαζαν στο ράφι των γκρινιάρηδων. Εγώ ο ίδιος έχω γράψει ότι η διαιτησία είναι το πιο βολικό καταφύγιο όταν χάνεις και το υπογράφω ξανά. Δεν έχω στοιχείο ότι ένα συγκεκριμένο ματς κρίθηκε με χρήμα. Κανείς δεν έχει, μέχρι να μιλήσει δικαστήριο. Αλλά δεν θα προσποιηθώ ότι δεν υπήρχε λόγος να ρωτάμε. Το δικαίωμα να ρωτάς δεν είναι γκρίνια. Είναι ο ελάχιστος φόρος ενός οπαδού που αγαπά αυτό που στηρίζει.
Και ναι, ο Παναθηναϊκός δεν είναι το θύμα αυτής της ιστορίας. Το ξαναλέω, γιατί ο πειρασμός είναι μεγάλος. Είναι όμως ο σύλλογος που έχει τα περισσότερα να χάσει από ένα σάπιο πρωτάθλημα. Έχει χτίσει όνομα, έχει επενδύσει σε γήπεδο, σε οργάνωση, σε κόσμο που ξοδεύει τον μισθό του για ένα εισιτήριο. Δεν θέλει τίτλους-δώρα. Θέλει τίτλους που να έχουν αξία. Και ξέρει ότι όταν σαπίζει το σύστημα, δεν γλιτώνει κανείς επειδή στέκεται πιο ψηλά από τους άλλους.
Σε μια σάπια χώρα, το μπάσκετ θα γλυτώσει;
Σε μια χώρα όπου τα πάντα τρίζουν, πώς ακριβώς φανταζόμασταν ότι ένα άθλημα θα έμενε αμόλυντο; Σαν νησί καθαρότητας σε θάλασσα λάσπης; Αν είμαστε ειλικρινείς, και είναι ώρα να είμαστε, το ελληνικό μπάσκετ καθαρό δεν είναι από τη δεκαετία του ’90. Όποιος το παρακολουθούσε τότε και μετά το ξέρει: τα υπονοούμενα, τα «ξέρουμε τι γίνεται», οι φήμες που κυκλοφορούσαν χωρίς ποτέ να αποδεικνύονται. Φήμες, όχι αποδείξεις. Γι’ αυτό έγιναν χρόνιος θόρυβος. Κι ο χρόνιος θόρυβος είναι ο καλύτερος σύμμαχος εκείνου που κάτι κρύβει.
Αυτό που άλλαξε σήμερα είναι ότι, για πρώτη φορά, υπάρχει κάτι χειροπιαστό. Οκτώ μάρτυρες έχουν καταθέσει, δύο προσήλθαν αυτοβούλως και, σύμφωνα με πληροφορίες, κάποιοι έχουν παραδεχθεί ότι πήραν χρήματα από παράγοντες. Κατασχέθηκαν κινητά, υπολογιστές, ψηφιακά πειστήρια και, από τα σπίτια των έξι, πάνω από 930.000 ευρώ. Ό,τι κι αν αποδειχθεί στο τέλος, το σαράκι δεν μπορεί πια να λέγεται φήμη.
Ας το αναλάβουν οι άνθρωποι του παιχνιδιού
Μήπως, λοιπόν, είναι επιτέλους μια καλή ιδέα να αναλάβουν την Ομοσπονδία οι άνθρωποι του ίδιου του αθλήματος; Όχι απαραιτήτως ο Γκάλης, ο Γιαννάκης, ο Φασούλας. Αλλά ο Παπαδόπουλος, ο Παπαλουκάς, ο Διαμαντίδης, ο Κακιούζης. Άνθρωποι που έζησαν τα αποδυτήρια, ξέρουν τι σημαίνει να χάνεις έναν τελικό στο τελευταίο δευτερόλεπτο και δεν χρειάζεται να τους εξηγήσεις γιατί ένα φάουλ δεν έχει τιμή. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οι πρώην αθλητές έχουν λόγο στη διοίκηση. Μήπως δεν είναι πια και τόσο κακή ιδέα;
Θα μου πείτε, ο καλός παίκτης δεν γίνεται αυτομάτως καλός διοικητής. Σωστό. Ούτε ο μέσος παράγοντας γίνεται αυτομάτως καλός διοικητής, και το είδαμε. Η διαφορά είναι ότι ο πρώην αθλητής έχει κάτι να χάσει που δεν αγοράζεται: το όνομά του μέσα στο παιχνίδι. Κι ένα όνομα που έμεινε χρόνια καθαρό στο παρκέ δύσκολα θα το ξεπουλήσει σε ένα γραφείο.
Να μη ξεχάσουμε
Κλείνω όπως άρχισα, με ό,τι δεν ξέρω. Δεν ξέρω ποιος φταίει. Δεν ξέρω πόσα ματς κρίθηκαν πραγματικά και ποια. Δεν ξέρω αν θα φτάσει η υπόθεση σε ομάδες ή αν θα μείνει στους ανθρώπους της διαιτησίας και της διοίκησης. Ξέρω όμως τι θα γίνει αν την αφήσουμε στη μοίρα της. Θα καταντήσει άλλο ένα σκάνδαλο που θα ξεχαστεί με το επόμενο. Αυτή τη φορά να μην ξεχάσουμε. Ο πίνακας αποτελεσμάτων πρέπει να ξαναγίνει όργανο μέτρησης και όχι αφίσα.
Υ.Γ. Κι, επειδή ο Παναθηναϊκός δεν θα ήταν Παναθηναϊκός χωρίς το δικό του υπόκρουσμα, ένα ειδικό αφιέρωμα στους δημοσιογράφους που περίμεναν στη γωνία με το μαχαίρι ακονισμένο. Δύο κακές εμφανίσεις. Δύο. Δεν πρόλαβε να στεγνώσει ο ιδρώτας στο παρκέ κι έτρεχαν ήδη τα δάχτυλα στα πληκτρολόγια, γιατί ο καρπός ήταν ώριμος και η χολή έτοιμη από καιρό. Κάποιος, μάλιστα, έγραψε ότι ο «Ζοτς» παλεύει ακόμη να συμβιβαστεί με το μπάσκετ της νέας εποχής.
Να τον χαρώ. Ο άνθρωπος που δεν συμβιβάστηκε ποτέ με τίποτα, γι’ αυτό και έγινε αυτό που έγινε, καλείται τώρα να συμβιβαστεί από κάποιον που μετρά τη «νέα εποχή» σε δύο ματς. Αυτό δεν είναι ανάλυση. Είναι κλικ. Και ντύνεται σοβαρότητα, με λέξεις σαν «εποχή» και «συμβιβασμός», για να μη φανεί ότι κάτω από το μανδύα δεν υπάρχει τίποτα παρά η βιασύνη να πρωτοπεί κάποιος το «σας τα ’λεγα» πριν προλάβει να τελειώσει η δουλειά.
Η ομάδα ξαναχτίζεται. Το ξέρουν, το γράφουν όταν τους βολεύει, το ξεχνούν όταν δεν τους βολεύει. Η υπομονή δεν πουλάει. Η χολή πουλάει. Ο τίτλος που φωνάζει πουλάει.
Και μια τελευταία απορία. Με πόση ταχύτητα άραγε θα βρουν τα ίδια δάχτυλα τα πληκτρολόγια για να γράψουν για όσα βρέθηκαν στα σπίτια των έξι; Ρωτάω, δεν κατηγορώ. Ο Ζοτς δεν χρειάζεται συμβιβασμό. Εσείς χρειάζεστε υπομονή. Και λίγη ντροπή.