Το κείμενο αυτό ξεκίνησε να γράφεται όταν η σειρά των play-offs ήταν στο 0-2, αλλά δεν δημοσιεύθηκε για να μην φανώ (πάλι) γκρινιάρης. Οι αλλαγές που χρειάστηκε ήταν λίγες, αφού τα δύο πρώτα ματς κρίθηκαν στα τελευταία δευτερόλεπτα: όπως τα κέρδισε ο Παναθηναϊκός, έτσι θα μπορούσε και να τα έχει χάσει μιας και πλάνο δεν φάνηκε να υπάρχει. Και όχι, σε τέτοια ματς, με τέτοια εικόνα και τόσα λάθη η διαιτησία δεν πρέπει να μπαίνει καν στην κουβέντα.
Το πιο ψυχοφθόρο πράγμα σε αυτήν εδώ τη γωνιά του PaoFactory δεν είναι να ασκείς κριτική στην ομάδα που αγαπάς. Είναι να βλέπεις τα λάθη να έρχονται σαν τρένο με σπασμένα φρένα, μήνες πριν και στο τέλος, όταν η σκόνη καθίσει, να μένεις με την πικρή γεύση του «σας τα’ λεγα».
Η Euroleague για φέτος τελείωσε για τον Παναθηναϊκό με τον πιο εκκωφαντικό, τον πιο κυνικό τρόπο. Όχι με ψηλά το κεφάλι, όχι σε ένα Final Four όπου όλα κρίνονται σε ένα σουτ, αλλά με έναν αποκλεισμό στα play-offs που ξεγύμνωσε κάθε δομική αδυναμία του τριφυλλιού. Αυτοί που σήμερα πέφτουν από τα σύννεφα, προφανώς δεν διάβαζαν όσα γράφονταν εδώ και καιρό. Όσοι όμως είχαν τα μάτια τους ανοιχτά, ήξεραν ότι το οικοδόμημα του Εργκίν Αταμάν φέτος πατούσε σε πολύ λεπτό πάγο.
Η ψευδαίσθηση των πρώτων αγώνων & το “Κορώνα-Γράμματα”
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, γιατί η μνήμη στον αθλητισμό διαρκεί λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο. Μετά τα δύο πρώτα ματς της σειράς, το κλίμα που επιχειρήθηκε να επιβληθεί ήταν αυτό της ευφορίας. «Κάναμε το 2-0, δείξαμε χαρακτήρα, έχουμε το πάνω χέρι». Πόσο λάθος! Τα δύο πρώτα παιχνίδια στο ΟΑΚΑ κρίθηκαν στις λεπτομέρειες των τελευταίων δευτερολέπτων κι όπως ακριβώς τα κέρδισε ο Παναθηναϊκός, με ένα μεγάλο σουτ ή μια ατομική έμπνευση, έτσι ακριβώς θα μπορούσε να τα είχε χάσει.
Το μπάσκετ των play-offs, όμως, δεν είναι ρουλέτα, δεν μπορείς να βασίζεις την πορεία σου στο αν θα σου κάτσει η τελευταία κατοχή. Ήδη από εκείνες τις πρώτες αναμετρήσεις, φαινόταν ότι η ομάδα δεν κυριαρχούσε. Αντίθετα, επιβίωνε. Κι όταν επιβιώνεις απλώς επειδή το νόμισμα έπεσε από τη δική σου πλευρά, είναι θέμα χρόνου η στατιστική να σε προλάβει. Αυτό το μπάσκετ μπορεί να σε σώσει σε μια βραδιά, μπορεί να σε κρύψει πίσω από έναν Νανν, έναν Σλούκα (που έλειψε πολύ), έναν Χέιζ-Ντέιβις, έναν παίκτη που θα σηκώσει ξαφνικά τη μπάλα, θα βάλει τρία δύσκολα σουτ και θα κάνει όλο το οικοδόμημα να μοιάζει σταθερό. Μόνο που τα playoffs δεν είναι μία βραδιά. Είναι καθρέφτης που όταν κοιτάχτηκε ο Παναθηναϊκός, δεν είδε τον πρωταθλητή Ευρώπης αλλά μια ομάδα που είχε μάθει να ζει από στιγμές και να πεθαίνει από την έλλειψη σχεδίου. Είχα επισημάνει πιο πριν πως ο Αταμάν έπαιζε με τη φωτιά, στην Euroleague το ταλέντο χωρίς δομή είναι απλώς ένα πυροτέχνημα. Η Παρί μας είχε προειδοποιήσει, αλλά κανείς στο τεχνικό επιτελείο δεν θέλησε να ακούσει. Ε, και τελικά κάηκε.
Παίκτες-φαντάσματα σε ένα καράβι χωρίς πυξίδα
Όταν η σειρά μεταφέρθηκε εντός έδρας και οι συνθήκες ζόρισαν, η πνευματική κατάρρευση ήταν ολοκληρωτική. Παρακολουθήσαμε παίκτες αδιάφορους, χωρίς κανένα αγωνιστικό πλάνο, που περιφέρονταν στο παρκέ σαν χαμένα ξωτικά. Το πιο εξοργιστικό δεν ήταν η έλλειψη ευστοχίας, ήταν η παντελής έλλειψη πλάνου και διάθεσης, με παίτες που δεν φάνηκε ούτε να θέλουν, ούτε να μπορούν να πάρουν τη σειρά, να βάλουν το σώμα τους στη φωτιά, να διεκδικήσουν ένα ριμπάουντ, αλλά κυρίως χωρίς καθοδήγηση.
Η πράσινη ρακέτα έγινε ξανά ξέφραγο αμπέλι, ένα πρόβλημα που το κουβαλάμε από την αρχή της σεζόν. Όταν αφήνεις τα προβλήματα να γίνουν χρόνια σύνδρομα, οι παίκτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα, αν υποθέσουμε ότι υπήρχε τέτοιο. Η εικόνα της ομάδας στα χαμένα ματς της σειράς δεν ήταν εικόνα διεκδικητή του τίτλου, αλλά η εικόνα παικτών χωρίς σαφείς οδηγίες. Όταν τον Ιανουάριο γινόταν λόγος για πρόβλημα στα αποδυτήρια, αρκετοί προτίμησαν να το αντιμετωπίσουν σαν θόρυβο. Σαν υπερβολή. Σαν εσωστρέφεια. Κι εγώ ξεγελάστηκα και πίστεψα πως μέχρι τώρα έκανα υπερβολική κριτική και στο 5ο ματς θα μιλούσε ο εγωισμός. Πίστεψα πως αυτή η ομάδα, με όλη της την ποιότητα, με όλο της το βάθος, θα έβρισκε έναν τρόπο να περάσει. Όχι επειδή έπαιζε καλά. Επειδή θα αρνιόταν να διαλυθεί. Τελικά, χωρίς καθοδήγηση δεν αρνήθηκε τίποτα, παραδόθηκε σχεδόν αθόρυβα.
Καλό το «άναρχο» μπάσκετ, αλλά στα play-offs θριαμβεύει το σύστημα
Ο Εργκίν Αταμάν έχει χτίσει έναν ολόκληρο μύθο γύρω από το περίφημο “instinct basketball”. Δώστε την μπάλα στους σταρ, ανοίξτε τις αποστάσεις κι αφήστε το iso να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Καλό και θελκτικό το άναρχο μπάσκετ για τη regular season, όταν οι αντίπαλοι δεν έχουν τον χρόνο να σε διαβάσουν και να προσαρμοστούν. Σε μια σειρά αγώνων, όμως, όπως είναι τα play-offs, αυτό το στυλ αποτελεί αυτοκτονία. Στα play-offs χρειάζεται πλάνο, οργάνωση και κυρίως σύστημα. Χρειάζονται sets που θα αποφορτίσουν τους ηγέτες, συνεργασίες που θα δημιουργήσουν ελεύθερα σουτ με σταθερή παραγωγή πλεονεκτήματος, και secondary breaks όταν το αρχικό πλάνο κολλάει. Ο Παναθηναϊκός εμφάνισε μια επιθετική ένδεια που άγγιζε τα όρια του ερασιτεχνισμού. Αν ο Νανν δεν έβαζε 25+ πόντους με προσωπικές ενέργειες, η ομάδα δεν ήξερε πώς να σκοράρει. Η weak side έμενε ακίνητη, οι αποστάσεις έκλειναν κι ο αντίπαλος απλώς έστηνε παγίδες, ξέροντας ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στο πινακάκι του Τούρκου τεχνικού.
Αν θέλει κανείς να δει σε μια και μόνο εικόνα την προπονητική γύμνια και τον απόλυτο πανικό του Εργκίν Αταμάν, δεν έχει παρά να κοιτάξει τη διαχείριση του rotation στο πιο κρίσιμο ματς της χρονιάς. Εκεί, στο σημείο μηδέν, ο κόουτς θυμήθηκε ξαφνικά να χρησιμοποιήσει τον πλήρως παροπλισμένο Τολιόπουλο, που για μήνες αντιμετωπιζόταν ως «τουρίστας του πάγκου». Δεν έπαιρνε χρόνο, δεν είχε ρυθμό, δεν είχε την εμπιστοσύνη του προπονητή του. Και ξαφνικά, επειδή το «πλάνο» των βασικών ναυάγησε, ο Αταμάν τον πετάει στα βαθιά στο πιο σημαντικό ματς της χρονιάς. Την προηγούμενη φορά βέβαια που ο Τολιόπουλος ξεκόλλησε την ομάδα με 7 πόντους και 2 ασίστ έκατσε στον πάγκο μέχρι το τέλος του ματς…
Το «άδειασμα» του Shorts
Το ίδιο ακριβώς μοτίβο πανικού και έλλειψης οργάνωσης φάνηκε και με την περίπτωση του Shorts. Μιλάμε για έναν παίκτη που επίσης δεν πήρε τον απαιτούμενο χρόνο κατά τη διάρκεια της χρονιάς, αλλά βγήκε μπροστά στα πρώτα ματς της σειράς, δίνοντας λύσεις και ενέργεια από το πουθενά. Και ποια ήταν η ανταμοιβή του; Ένα απαράδεκτο σχόλιο από τον κόουτς σε ζωντανή μετάδοση στο ημίχρονο επειδή μπήκε στραβά στο ματς. Ο παίκτης που κράτησε την ομάδα όρθια, ξαφνικά έγινε ο «κακός» κι ο αποδιοπομπαίος τράγος. Αυτό δεν είναι coaching, είναι επικοινωνιακό άλλοθι. Είναι η μόνιμη επωδός του Αταμάν να μεταθέτει τις ευθύνες στους παίκτες του, να τους αδειάζει δημόσια για να προστατεύσει το δικό του status. Όταν όμως στερείς από έναν παίκτη την ψυχολογία του, όταν δεν έχεις ένα σταθερό playbook για να τον εντάξεις, είναι νομοτελειακό ότι θα τον χάσεις. Χρειάζονται οι «παίκτες ειδικών αποστολών». Κι όταν αυτούς τους παίκτες τους απαξιώνεις, στο τέλος θα μείνεις μόνος σου.
Το Final Four των «άλλων» και η δική μας μιζέρια
Φυσικά, το κλασικό καταφύγιο της εγχώριας μιζέριας έχει ήδη ενεργοποιηθεί. Πολλοί θα αρχίσουν να ασχολούνται με το γεγονός ότι ο Ολυμπιακός θα είναι στο Final Four, αναλύοντας τις δικές του εμφανίσεις. Η ουσία, η μοναδική σκληρή αλήθεια για κάθε υγιώς σκεπτόμενο φίλο του συλλόγου, είναι ότι δεν θα είναι εκεί οι πράσινοι. Αυτό είναι το πρόβλημα, πως μια ομάδα που δαπάνησε εκατομμύρια, που ανακαίνισε το γήπεδό της, που έφερε το glass floor για να λάμπει, έμεινε να κοιτάζει τη γιορτή του ευρωπαϊκού μπάσκετ από την τηλεόραση. Ας κάνουμε τον απολογισμό με τους αριθμούς που δεν λένε ποτέ ψέματα. Μιλάμε για μια πλήρως αποτυχημένη σεζόν.
- 7ος στη regular season της Euroleague, μια θέση που δεν συνάδει σε καμία περίπτωση με το μπάτζετ και τις προσδοκίες του καλοκαιριού.
- Αποκλεισμός από τα play-offs με 2 breaks, δείχνοντας πλήρη αδυναμία να προστατευτεί το ΟΑΚΑ.
- 2ος στην Ελλάδα με 5 ήττες στην κανονική διάρκεια, έχοντας χάσει τα ηνία και το πλεονέκτημα για τους εγχώριους τίτλους.
Με αυτά τα δεδομένα στο τραπέζι, το ερώτημα είναι σαφές και αδυσώπητο: Άραγε ο Εργκίν Αταμάν θα έχει την στοιχειώδη ευθιξία να υποβάλει την παραίτησή του ΠΡΙΝ ξεκινήσουν τα play-offs για το ελληνικό πρωτάθλημα; Θα έχει το σθένος να αναλάβει την ευθύνη για αυτή την αγωνιστική αποσύνθεση, όπως δήλωνε στην αρχή της χρονιάς, ή θα επιλέξει για άλλη μια φορά την προσφιλή του μέθοδο, να παραμείνει στη θέση του, να προκαλέσει κάποια αποβολή στο πρώτο ντέρμπι για να δημιουργήσει τεχνητή «συσπείρωση» και να μεταθέσει ξανά το φταίξιμο στους διαιτητές, στους παίκτες ή στον κακό καιρό;
Ο Παναθηναϊκός δεν έχει ανάγκη από άλλους διαχειριστές προσωπικοτήτων που λειτουργούν ως influencers των πάγκων. Έχει ανάγκη από προπονητή. Κι αν ο ίδιος ο Αταμάν δεν μπορεί ή δεν θέλει να αντιληφθεί ότι το μοντέλο του απέτυχε παταγωδώς, τότε η διοίκηση οφείλει να πάρει τις αποφάσεις της πριν η προσγείωση στους εγχώριους τελικούς γίνει ακόμα πιο ανώμαλη και επώδυνη.